डिजिटल पिढी/राकेश वाणी: आपण एखाद्या उत्पादनाबद्दल किंवा ब्रँडबद्दल मित्रांशी बोलतो आणि काही वेळातच त्या वस्तूची जाहिरात आपल्या फेसबुक किंवा इन्स्टाग्राम फीडवर दिसते. हा अनुभव आपल्यापैकी अनेकांना आला असेल. यामुळेच सध्या एक मोठी चर्चा सुरू आहे— “गूगल आपल्या नकळत आपले बोलणे रेकॉर्ड करते का?”
या प्रश्नाचे उत्तर तांत्रिकदृष्ट्या गुंतागुंतीचे असले तरी, यामागे ‘Google Voice Activity’ हे फिचर महत्त्वाची भूमिका बजावते.
Google Voice Activity नक्की काय आहे?
‘गूगल व्हॉइस अॅक्टिव्हिटी’ हे तुमच्या गूगल अकाउंटमधील एक असे फिचर आहे, जे तुमच्या आवाजातील कमांड्स साठवून ठेवते. जेव्हा तुम्ही “Ok Google” किंवा “Hey Google” असे म्हणता, तेव्हा त्यानंतरचे तुमचे बोलणे ऑडिओ क्लिपच्या स्वरूपात सेव्ह केले जाते. गूगलच्या मते, असिस्टंटला अधिक स्मार्ट बनवण्यासाठी आणि तुम्हाला अचूक शोध निकाल देण्यासाठी हा डेटा वापरला जातो.
गूगल खरंच गुपचूप रेकॉर्डिंग करते का?
गूगलने नेहमीच स्पष्ट केले आहे की, ते युजरच्या परवानगीशिवाय संवाद रेकॉर्ड करत नाहीत. मात्र, अनेकदा फोनचा मायक्रोफोन चुकून सक्रिय होतो (उदा. फोनला वाटले की तुम्ही ‘Hey Google’ म्हटले आहे) आणि अशा वेळी काही सेकंदांचा ऑडिओ रेकॉर्ड होऊ शकतो. यामुळेच आपल्याला वाटते की फोन सतत आपले बोलणे ऐकत आहे.
तुमचे रेकॉर्डिंग कसे तपासायचे? (Steps)
तुमच्या परवानगीने किंवा नकळत काय रेकॉर्ड झाले आहे, हे तुम्ही स्वतः पाहू शकता:
* तुमच्या फोनमधील Google Account मध्ये जा.
* तिथे ‘Data & Privacy’ हा विभाग निवडा.
* ‘Web & App Activity’ वर क्लिक करा.
* खाली स्क्रोल करून ‘View all’ मध्ये ‘Voice & Audio Activity’ निवडा.
* येथे तुम्हाला तारीख आणि वेळेनुसार तुमच्या व्हॉइस क्लिप्स ऐकता येतील आणि डिलीटही करता येतील.
प्रायव्हसी सुरक्षित ठेवण्यासाठी ‘या’ टिप्स फॉलो करा
जर तुम्हाला तुमची प्रायव्हसी अधिक जपायची असेल, तर खालील बदल नक्की करा:
* व्हॉइस अॅक्टिव्हिटी बंद करा: गूगल सेटिंग्समध्ये जाऊन ‘Voice & Audio Activity’ हा पर्याय कायमचा बंद (Pause) करा.
* मायक्रोफोन ॲक्सेस तपासा: फोनच्या सेटिंगमध्ये जाऊन ज्या अॅप्सना मायक्रोफोनची गरज नाही, त्यांची परवानगी (Permission) काढून टाका.
* ऑटो-डिलीट सेट करा: तुमची अॅक्टिव्हिटी दर ३ किंवा १८ महिन्यांनी आपोआप डिलीट होईल असे सेटिंग करा.
* Hey Google बंद ठेवा: जर तुम्ही व्हॉइस असिस्टंट वापरत नसाल, तर ते पूर्णपणे बंद ठेवणे सुरक्षित ठरते.
निष्कर्ष: तंत्रज्ञानाच्या युगात आपली माहिती किती शेअर करायची, हे सर्वस्वी आपल्या हातात आहे. सतर्क राहून योग्य सेटिंग्स केल्यास आपण आपली डिजिटल प्रायव्हसी नक्कीच जपून ठेवू शकतो.


