जळगाव, २९ जानेवारी २०२६: भारतातील शेतजमिनीचा ढासळत चाललेला सेंद्रिय कर्ब (Carbon level) आणि ओसाड होत चाललेली जमीन वाचवण्यासाठी देशातील प्रमुख संस्थांनी २०२१ पासून ‘भूमी सुपोषण आणि संरक्षण’ हे राष्ट्रव्यापी जन अभियान सुरू केले आहे. या अभियानांतर्गत कृषी आणि पर्यावरण क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या सामाजिक व धार्मिक संस्थांच्या सामूहिक प्रयत्नांतून हजारो गावांमध्ये ‘भूमी पूजन’ कार्यक्रम राबवून जमिनीच्या आरोग्याबाबत जनजागृती करण्यात आली. यामुळे मोठ्या संख्येने शेतकरी आता रसायनमुक्त शेतीकडे वळू लागले आहेत.
जमिनीच्या खालावत्या आरोग्याबद्दल शास्त्रज्ञांची चिंता
कृषी वैज्ञानिकांनी वारंवार इशारा दिला आहे की, शेतजमिनीचा भौतिक, रासायनिक आणि जैविक समतोल बिघडत चालला आहे. जमिनीतील वाढत्या प्रदूषणामुळे आगामी काळात उत्पादनावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण आवश्यकतेपेक्षा कमी झाले असल्याने, गेल्या ५ वर्षांत ३०,००० गावांमध्ये आणि ५४,००० शहरांमध्ये भूमी पूजन व प्रबोधन कार्यक्रम यशस्वीपणे राबवण्यात आले आहेत.
यंदाच्या अभियानाचे स्वरूप
यावर्षीचे ‘भूमी सुपोषण अभियान’ १९ मार्च २०२६ (चैत्र शुद्ध प्रतिपदा) ते १९ एप्रिल २०२६ (अक्षय तृतीया) या कालावधीत संपूर्ण भारतात राबवले जाणार आहे. या मोहिमेत गोशाळा, स्वयंसेवी संस्था, कृषी विद्यापीठे आणि कृषी विज्ञान केंद्रांना सहभागी करून घेतले जात आहे. अभियानांतर्गत खालील उपक्रम राबवले जातील:
* भूमी सुपोषण करणाऱ्या शेतकऱ्यांचा सत्कार.
* भूमी पूजन, प्रशिक्षण कार्यशाळा आणि चर्चासत्रे.
* शहरी भागात ओला व सुका कचरा वर्गीकरण आणि खत निर्मितीबाबत जनजागृती.
* अधिक माहितीसाठी www.bhumisuposhan.org या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
अमळनेर येथे होणार शुभारंभ
या अभियानाचा मुख्य शुभारंभ सोहळा १९ मार्च २०२६ रोजी जळगाव जिल्ह्यातील अमळनेर येथील मंगळ ग्रह मंदिर येथे आयोजित करण्यात आला आहे. या कार्यक्रमाला केंद्रीय कृषी मंत्री शिवराज सिंह चौहान, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अखिल भारतीय कार्यकारिणी सदस्य माननीय भागय्या जी, कणेरी मठाचे परमपूज्य काडसिद्धेश्वर स्वामी जी आणि अनेक सामाजिक कार्यकर्ते उपस्थित राहणार आहेत.
पद्मश्री शेतकरी सुभाष शर्मा हे या अभियानाचे राष्ट्रीय संयोजक असून, इंदूरचे नवल रघुवंशी संयोजक आणि दिल्लीचे आलोक गुप्ता सह-संयोजक म्हणून जबाबदारी सांभाळत आहेत.
